Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία από τις πιο συχνές παθήσεις του πρωκτού και του τελικού τμήματος του εντέρου, επηρεάζοντας σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού σε κάποια φάση της ζωής του. Παρόλο που συχνά αντιμετωπίζονται με αμηχανία, πρόκειται για μια απολύτως φυσιολογική ανατομική δομή του σώματος, η οποία όταν φλεγμαίνει ή διογκώνεται δημιουργεί δυσάρεστα συμπτώματα. Η σωστή ενημέρωση βοηθά στη μείωση του άγχους, στην κατανόηση των αιτιών και στην έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν χρειάζεται.
Τι είναι πραγματικά οι αιμορροΐδες
Οι αιμορροΐδες δεν είναι εξογκώματα που «εμφανίζονται» ξαφνικά, όπως πολλοί πιστεύουν. Είναι φυσιολογικά αγγειακά «μαξιλαράκια» που βρίσκονται στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα και συμβάλλουν στον μηχανισμό εγκράτειας. Αποτελούνται από αιμοφόρα αγγεία, συνδετικό ιστό και μυϊκές ίνες. Ο ρόλος τους είναι να λειτουργούν σαν αποσβεστήρες πίεσης κατά την αφόδευση και να βοηθούν στη στεγανοποίηση του πρωκτού όταν κάποιος βρίσκεται σε ηρεμία.
Όταν όμως αυτές οι αγγειακές δομές διογκώνονται, χαλαρώνουν ή τραυματίζονται, μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα και τότε η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως αιμορροϊδοπάθεια.
Οι δύο βασικοί τύποι αιμορροΐδων
Υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες:
Εσωτερικές αιμορροΐδες
Βρίσκονται στο εσωτερικό του πρωκτικού σωλήνα. Συνήθως δεν προκαλούν πόνο, γιατί η περιοχή αυτή δεν έχει αισθητικές νευρικές απολήξεις. Το πιο συχνό σύμπτωμα από αυτές είναι η ανώδυνη αιμορραγία κατά την αφόδευση, η οποία συχνά γίνεται αντιληπτή ως κόκκινο αίμα στο χαρτί.
Εξωτερικές αιμορροΐδες
Βρίσκονται κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Όταν φλεγμαίνουν ή θρομβωθούν, προκαλούν έντονο πόνο, πρήξιμο και δυσφορία.
Κάθε τύπος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και ο γιατρός μπορεί να διακρίνει ποιος ευθύνεται για τα συμπτώματα που νιώθει κάποιος.
Πώς αναπτύσσεται η αιμορροϊδοπάθεια
Αν και όλοι οι άνθρωποι έχουν αιμορροΐδες, δεν εμφανίζουν όλοι πρόβλημα. Η αιμορροϊδοπάθεια εμφανίζεται όταν αυξάνεται η πίεση στις φλέβες της περιοχής ή όταν οι ιστοί που στηρίζουν τις αιμορροΐδες χαλαρώνουν. Οι λόγοι που οδηγούν σε αυτήν την κατάσταση είναι πολλοί και συχνά συνδέονται μεταξύ τους.
Αίτια που συμβάλλουν στην εμφάνιση των αιμορροΐδων
Δυσκοιλιότητα και έντονη πίεση στην αφόδευση
Η δυσκοιλιότητα είναι ο πιο συνηθισμένος παράγοντας. Όταν κάποιος πιέζεται έντονα για να αδειάσει το έντερο, αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση και τα αγγεία του πρωκτού διογκώνονται. Με τον χρόνο οι ιστοί τεντώνονται και χαλαρώνουν, με αποτέλεσμα οι αιμορροΐδες να προπίπτουν ή να αιμορραγούν.
Διάρροια και συχνές κενώσεις
Παρά το ότι είναι πιο γνωστό πως η δυσκοιλιότητα προκαλεί αιμορροΐδες, και η χρόνια διάρροια μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα. Η συνεχής καταπόνηση και οι συχνές τριβές ερεθίζουν την περιοχή.
Καθιστική ζωή
Η έλλειψη κίνησης προκαλεί στάση αίματος στη λεκάνη και εμποδίζει την ομαλή κυκλοφορία. Η παρατεταμένη καθιστική θέση αυξάνει την πίεση στα αγγεία του πρωκτού.
Παχυσαρκία
Το αυξημένο σωματικό βάρος δημιουργεί επιπλέον πίεση στην κοιλιακή και πυελική περιοχή, προκαλώντας συχνά εμφάνιση ή επιδείνωση αιμορροΐδων.
Κύηση
Οι έγκυες γυναίκες εμφανίζουν συχνά αιμορροΐδες λόγω ορμονικών μεταβολών, αυξημένου όγκου αίματος και πίεσης της μήτρας στα αγγεία της πυέλου. Η δυσκοιλιότητα που συνοδεύει την εγκυμοσύνη επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Κληρονομικότητα
Κάποιοι άνθρωποι έχουν γενετική προδιάθεση για χαλάρωση αγγείων ή συνδετικού ιστού, γεγονός που τους κάνει πιο επιρρεπείς.
Ηλικία
Με την πάροδο των χρόνων, οι ιστοί που στηρίζουν τις αιμορροΐδες γίνονται πιο αδύναμοι, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης προβλήματος.
Βαριά άρση βαρών
Επαγγελματίες αθλητές, άτομα που κάνουν χειρωνακτική εργασία ή όσοι σηκώνουν συχνά βαριά αντικείμενα ασκούν έντονη πίεση στο σύστημα των φλεβών της περιοχής.
Πώς εκδηλώνονται οι αιμορροΐδες
Η συμπτωματολογία διαφέρει ανάλογα με το στάδιο και τον τύπο των αιμορροΐδων, αλλά τα πιο κοινά συμπτώματα είναι:
- αιμορραγία κατά την αφόδευση
- πόνος ή τσούξιμο
- πρήξιμο και αίσθημα βάρους
- κνησμός
- πρόπτωση (αιμορροΐδες που «βγαίνουν» προς τα έξω)
- δυσκολία στην υγιεινή της περιοχής
Η αιμορραγία, αν και συχνά τρομάζει τους ασθενείς, δεν είναι πάντα ένδειξη σοβαρής κατάστασης. Παρ’ όλα αυτά, όταν επαναλαμβάνεται χρειάζεται εξέταση για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις όπως πολύποδες ή φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου.
Παράγοντες που ευνοούν την επιδείνωση
Η μη σωστή υγιεινή, η κακή διατροφή, η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα, καθώς και το άγχος που συχνά διαταράσσει τη λειτουργία του εντέρου, μπορούν να χειροτερεύσουν τα συμπτώματα.
Η συνήθεια πολλών ανθρώπων να χρησιμοποιούν την τουαλέτα σαν χώρο χαλάρωσης, περνώντας αρκετά λεπτά με το κινητό, αυξάνει σημαντικά την πίεση στις αιμορροΐδες και επιδεινώνει την κατάσταση.
Πότε οι αιμορροΐδες γίνονται επικίνδυνες
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι αιμορροΐδες δεν αποτελούν απειλή για την υγεία. Ωστόσο υπάρχουν καταστάσεις που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση, όπως:
- έντονη ή επίμονη αιμορραγία
- αιφνίδιος έντονος πόνος λόγω θρόμβωσης
- σημάδια μόλυνσης (πύον, πυρετός, κακοσμία)
- δυσφορία που επηρεάζει την καθημερινότητα
Η έγκαιρη εκτίμηση από ειδικό πρωκτολόγο βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και προλαμβάνει επιπλοκές.
Γιατί οι αιμορροΐδες υποτροπιάζουν
Η αιμορροϊδοπάθεια είναι χρόνια κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι τα συμπτώματα μπορεί να επανέλθουν, ειδικά όταν παραμένουν οι παράγοντες που την προκαλούν. Αν δεν διορθωθούν η διατροφή, οι συνήθειες αφόδευσης και ο τρόπος ζωής, οι αιμορροΐδες μπορεί να φλεγμαίνουν ξανά, ανεξάρτητα από τη θεραπεία.
Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η ανατομία του κάθε ανθρώπου. Όσοι έχουν φυσιολογικά πιο χαλαρούς ιστούς είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν επανειλημμένα συμπτώματα.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης αιμορροΐδων
Αν και δεν είναι πάντα δυνατό να αποφευχθούν εντελώς, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος:
- κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες
- επαρκής ενυδάτωση
- καθημερινή ήπια άσκηση
- αποφυγή έντονης πίεσης στην τουαλέτα
- περιορισμός του χρόνου της αφόδευσης
- χρήση μαλακτικών κοπράνων όταν χρειάζεται
- φροντίδα της υγιεινής της περιοχής χωρίς υπερβολές
Η υιοθέτηση αυτών των συνηθειών συμβάλλει όχι μόνο στην πρόληψη αλλά και στη μείωση των υποτροπών.
Με το HealthyLab , η γνώση γίνεται δύναμη για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή.
Συμπέρασμα
Οι αιμορροΐδες είναι μια συνηθισμένη και συχνά παρεξηγημένη κατάσταση. Δεν αποτελούν κάτι αφύσικο, αλλά μέρος της φυσιολογικής ανατομίας του ανθρώπινου σώματος. Εμφανίζουν προβλήματα όταν επιβαρύνονται από παράγοντες όπως η δυσκοιλιότητα, η καθιστική ζωή, η εγκυμοσύνη και η ηλικία. Η κατανόηση των αιτιών βοηθά στην καλύτερη πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στη σωστή αντιμετώπιση, πριν η κατάσταση γίνει ιδιαίτερα επώδυνη ή περιοριστική.
Συχνές ερωτήσεις για τις αιμορροΐδες
- Τι προκαλεί αιμορραγία από τις αιμορροΐδες;
Η αιμορραγία οφείλεται συνήθως σε τραυματισμό των ευαίσθητων αγγείων κατά την αφόδευση, κυρίως όταν υπάρχει δυσκοιλιότητα ή έντονη πίεση. Εμφανίζεται ως κόκκινο αίμα στο χαρτί ή στα κόπρανα και δεν υποδηλώνει απαραίτητα σοβαρή πάθηση, ωστόσο απαιτεί παρακολούθηση από ειδικό. - Μπορούν οι αιμορροΐδες να θεραπευτούν χωρίς χειρουργείο;
Σε αρχικά στάδια ή ήπια συμπτώματα, η συντηρητική αντιμετώπιση (διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, επαρκής ενυδάτωση, άσκηση, χρήση μαλακτικών κοπράνων) μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα. Σε πιο σοβαρές ή υποτροπιάζουσες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να προτείνει ελάχιστα επεμβατικές ή χειρουργικές μεθόδους. - Πονάνε πάντα οι αιμορροΐδες;
Όχι. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες συνήθως δεν προκαλούν πόνο, ενώ οι εξωτερικές ή θρομβωμένες μπορεί να προκαλέσουν έντονη ενόχληση, πρήξιμο και δυσφορία. - Υποτροπιάζουν μετά τη θεραπεία;
Ναι. Η αιμορροϊδοπάθεια είναι χρόνια κατάσταση και τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν εάν παραμείνουν οι παράγοντες που την προκαλούν (δυσκοιλιότητα, καθιστική ζωή, κακή διατροφή). - Είναι επικίνδυνες οι αιμορροΐδες;
Στις περισσότερες περιπτώσεις όχι. Ωστόσο, έντονη ή επίμονη αιμορραγία, πόνος, κακοσμία, έκκριση πύου ή σημάδια φλεγμονής χρήζουν άμεσης ιατρικής εκτίμησης, καθώς μπορεί να υποκρύπτουν άλλη πάθηση ή κίνδυνο επιπλοκών.