9 Μικρές καθημερινές ενοχλήσεις στα μάτια που δεν πρέπει να αγνοούμε

Λίγη ξηρότητα μετά από πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή, ένα μάτι που δακρύζει όταν φυσάει, ελαφρύ κοκκίνισμα στο τέλος της ημέρας ή μια αίσθηση βάρους στα βλέφαρα. Οι μικρές ενοχλήσεις στα μάτια είναι τόσο συνηθισμένες, ώστε συχνά τις αποδίδουμε αυτόματα στην κούραση, στις οθόνες ή στην έλλειψη ύπνου.

Στις περισσότερες περιπτώσεις πράγματι πρόκειται για παροδικά συμπτώματα. Όταν όμως μια ενόχληση εμφανίζεται σχεδόν καθημερινά, επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα ή αφορά σταθερά το ίδιο μάτι, αξίζει περισσότερη προσοχή.

Η περιοχή των ματιών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και η φυσιολογική λειτουργία της εξαρτάται όχι μόνο από τον ίδιο τον οφθαλμό, αλλά και από την οφθαλμική επιφάνεια, τα βλέφαρα και τη δακρυϊκή συσκευή. Έτσι, ακόμη και ένα φαινομενικά απλό σύμπτωμα μπορεί μερικές φορές να αποτελεί την πρώτη ένδειξη ότι κάτι χρειάζεται έλεγχο.

Διαβάστε το άρθρο που υπογράφει η Χειρουργός Οφθαλμίατρος – Οφθαλμοπλαστικός Δρ. Δήμητρα Πορτάλιου για τη δακρύρροια: Δακρύρροια: Αίτια, διάγνωση και σύγχρονη αντιμετώπιση

1. Τα μάτια κουράζονται γρήγορα μπροστά στην οθόνη

Η εργασία σε υπολογιστή, η συνεχής χρήση κινητού και οι πολλές ώρες μπροστά σε ψηφιακές συσκευές έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας.

Όταν συγκεντρωνόμαστε σε μια οθόνη, τείνουμε να βλεφαρίζουμε λιγότερο συχνά. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα της δακρυϊκής στιβάδας και να προκαλέσει ξηρότητα, κάψιμο, αίσθημα βάρους ή παροδική θόλωση της όρασης.

Συνήθως η ενόχληση βελτιώνεται με διαλείμματα, συχνότερο βλεφαρισμό και σωστή οργάνωση του χώρου εργασίας.

Αν όμως τα συμπτώματα παραμένουν ακόμη και όταν μειώνεται η χρήση των οθονών, μπορεί να χρειάζεται έλεγχος για ξηροφθαλμία ή άλλη διαταραχή της οφθαλμικής επιφάνειας.

2. Συχνό κοκκίνισμα των ματιών

Το κόκκινο μάτι μπορεί να εμφανιστεί μετά από ξενύχτι, παρατεταμένη χρήση οθονών, έκθεση σε καπνό, σκόνη ή κλιματισμό.

Όταν όμως το κοκκίνισμα επανέρχεται συστηματικά, μπορεί να σχετίζεται με ξηροφθαλμία, αλλεργία, βλεφαρίτιδα ή άλλη φλεγμονώδη κατάσταση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το πώς εμφανίζεται. Ένα ήπιο κοκκίνισμα και στα δύο μάτια μετά από μια κουραστική ημέρα δεν έχει την ίδια βαρύτητα με έντονη ερυθρότητα στο ένα μάτι που συνοδεύεται από πόνο, φωτοφοβία ή μεταβολή της όρασης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις η εξέταση δεν πρέπει να καθυστερεί.

3. Φαγούρα και συνεχής ανάγκη να τρίβουμε τα μάτια

Η έντονη φαγούρα συνδέεται συχνά με αλλεργίες, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν δάκρυα, κοκκίνισμα και πρήξιμο των βλεφάρων.

Το τρίψιμο των ματιών μπορεί προσωρινά να δίνει την αίσθηση ανακούφισης, όμως όταν γίνεται συστηματικά μπορεί να αυξήσει τον ερεθισμό της περιοχής.

Ειδικά όσοι χρησιμοποιούν καθημερινά μακιγιάζ ή φακούς επαφής μπορεί να θεωρούν ότι η ενόχληση προέρχεται αποκλειστικά από κάποιο προϊόν. Αν όμως η φαγούρα επιμένει και χωρίς τη χρήση του, αξίζει να διερευνηθεί η πραγματική αιτία.

Σίγουρα σας ενδιαφέρει: Οι Καλύτεροι Χειρουργοί Οφθαλμίατροι στην Αθήνα

4. Αίσθηση ξένου σώματος ή «άμμου» στα μάτια

Μια από τις συχνότερες περιγραφές ασθενών με ξηροφθαλμία είναι ότι νιώθουν σαν να υπάρχει άμμος ή κάποιο μικρό ξένο σώμα μέσα στο μάτι.

Το σύμπτωμα μπορεί να γίνεται εντονότερο το βράδυ, μετά από πολύωρη εργασία ή σε περιβάλλον με έντονο κλιματισμό.

Παρόμοια ενόχληση μπορεί να εμφανιστεί και σε βλεφαρίτιδα ή όταν η φυσιολογική θέση των βλεφαρίδων έχει μεταβληθεί και αυτές έρχονται σε επαφή με την επιφάνεια του οφθαλμού.

Όταν υπάρχει πραγματική τριβή των βλεφαρίδων πάνω στον κερατοειδή, το σύμπτωμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως «ευαισθησία των ματιών».

5. Μάτια που δακρύζουν πολύ συχνά

Ένα από τα συμπτώματα που συχνότερα υποτιμάται είναι το επαναλαμβανόμενο δάκρυσμα.

Τα μάτια μπορεί φυσιολογικά να δακρύσουν από τον αέρα, το κρύο, τον καπνό ή έναν προσωρινό ερεθισμό. Όταν όμως κάποιος χρειάζεται να τα σκουπίζει επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της ημέρας, το σύμπτωμα μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση.

Η δακρύρροια μπορεί να εμφανιστεί επειδή το μάτι παράγει αντανακλαστικά περισσότερα δάκρυα, όπως συμβαίνει σε ορισμένες περιπτώσεις ξηροφθαλμίας ή ερεθισμού. Μπορεί όμως να οφείλεται και σε δυσκολία της φυσιολογικής πορείας των δακρύων μέσα από τη δακρυϊκή οδό.

Η διάκριση μεταξύ των δύο περιπτώσεων είναι σημαντική, καθώς η αντιμετώπιση είναι διαφορετική.

Όταν δακρύζει περισσότερο το ένα μάτι

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το ένα μάτι είναι σχεδόν μόνιμα πιο υγρό από το άλλο.

Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να υπάρχει τοπικός ερεθισμός, μεταβολή της θέσης του βλεφάρου ή στένωση σε κάποιο σημείο της δακρυϊκής οδού.

Για παράδειγμα, μια απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου μπορεί να εμποδίζει τη φυσιολογική πορεία των δακρύων προς τη ρινική κοιλότητα, με αποτέλεσμα αυτά να συγκεντρώνονται στην επιφάνεια του ματιού και να κυλούν προς το πρόσωπο.

6. Πρήξιμο ή βάρος στα βλέφαρα

Τα πρησμένα βλέφαρα μετά από λίγες ώρες ύπνου ή ένα βράδυ με αυξημένη κατανάλωση αλατιού μπορεί να αποτελούν παροδικό φαινόμενο.

Δεν είναι όμως κάθε αλλαγή στα βλέφαρα απλή κατακράτηση υγρών.

Ένα επίμονο αίσθημα βάρους μπορεί να σχετίζεται με χαλάρωση των ιστών, αλλαγές στη θέση των βλεφάρων ή άλλες παθήσεις της περιοχής.

Η θέση των βλεφάρων έχει μάλιστα και λειτουργική σημασία. Συμμετέχουν στην προστασία της οφθαλμικής επιφάνειας και στη φυσιολογική κίνηση των δακρύων προς τα δακρυϊκά σημεία.

Για αυτό προβλήματα όπως το εκτρόπιο ή το εντρόπιο δεν αποτελούν απλώς αισθητικές μεταβολές.

7. Κρούστες στη βάση των βλεφαρίδων και ερεθισμένα βλέφαρα

Αν τα βλέφαρα είναι συχνά κόκκινα, παρουσιάζουν ερεθισμό ή εμφανίζονται μικρές κρούστες στη βάση των βλεφαρίδων, μπορεί να υπάρχει βλεφαρίτιδα.

Η κατάσταση μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα καύσου, ξηρότητα, κνησμό ή αυξημένα δάκρυα.

Η σωστή υγιεινή της περιοχής έχει ιδιαίτερη σημασία, όμως όταν το πρόβλημα είναι χρόνιο χρειάζεται αξιολόγηση, ώστε να διαπιστωθεί η μορφή της βλεφαρίτιδας και η κατάλληλη αντιμετώπιση. Δείτε τι έγραψε το iatromedia για τα κόκκινα και υγρά μάτια: Κόκκινα και υγρά μάτια: Πότε πρόκειται για απλό ερεθισμό και πότε όχι

8. Όταν το μακιγιάζ ή οι φακοί επαφής αρχίζουν ξαφνικά να ενοχλούν

Ένα προϊόν που χρησιμοποιούνταν χωρίς πρόβλημα μπορεί κάποια στιγμή να αρχίσει να προκαλεί κάψιμο, κοκκίνισμα ή δάκρυα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τους φακούς επαφής.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει αλλάξει μόνο η ανοχή στο προϊόν.

Μια μεταβολή στην οφθαλμική επιφάνεια ή στη δακρυϊκή στιβάδα μπορεί να κάνει τα μάτια περισσότερο ευαίσθητα.

Εάν η δυσφορία επανέρχεται συστηματικά, δεν είναι καλή πρακτική να προσπαθεί κανείς απλώς να «συνηθίσει» την ενόχληση.

9. Όταν τα βλέφαρα δεν βρίσκονται πια στην ίδια θέση

Οι αλλαγές στη θέση των βλεφάρων συχνά εξελίσσονται σταδιακά και για αυτό μπορεί να μην γίνουν αμέσως αντιληπτές.

Στο εκτρόπιο, το κάτω βλέφαρο στρέφεται προς τα έξω. Αυτό μπορεί να αφήνει περισσότερο εκτεθειμένη την επιφάνεια του ματιού και παράλληλα να επηρεάζει τη θέση του δακρυϊκού σημείου.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ερεθισμός, ερυθρότητα και επίμονο δάκρυσμα.

Στο εντρόπιο, αντίθετα, το βλέφαρο στρέφεται προς τα μέσα και οι βλεφαρίδες μπορεί να τρίβονται πάνω στην οφθαλμική επιφάνεια.

Και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για καταστάσεις που ανήκουν στο πεδίο της Οφθαλμοπλαστικής και χρειάζονται εξειδικευμένη αξιολόγηση.

Πότε μια καθημερινή ενόχληση χρειάζεται έλεγχο;

Το βασικό στοιχείο είναι η επιμονή και η επανάληψη του συμπτώματος.

Ένα μάτι που δακρύζει στον δυνατό αέρα ή μια προσωρινή ξηρότητα μετά από πολλές ώρες εργασίας δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πάθηση.

Διαφορετική σημασία έχει όταν το ίδιο σύμπτωμα εμφανίζεται καθημερινά για εβδομάδες, όταν αφορά συνεχώς το ίδιο μάτι ή όταν συνοδεύεται από άλλα ευρήματα.

Ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν υπάρχουν:

• πόνος ή έντονη δυσφορία,
• επίμονη ερυθρότητα,
• φωτοφοβία,
• εκκρίσεις,
• οίδημα,
• μεταβολή της όρασης,
• συνεχής μονόπλευρη συμπτωματολογία.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η προσπάθεια αντιμετώπισης με τυχαίες οφθαλμικές σταγόνες ή προϊόντα χωρίς διάγνωση μπορεί απλώς να καθυστερήσει την αναγνώριση της αιτίας.

Τα βλέφαρα και η δακρυϊκή συσκευή έχουν μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο νομίζουμε

Πολλά από τα καθημερινά συμπτώματα που αποδίδουμε αποκλειστικά σε κούραση ή ευαισθησία μπορεί να σχετίζονται με τη λειτουργία των βλεφάρων και της δακρυϊκής συσκευής.

Η Οφθαλμοπλαστική δεν αφορά μόνο την αισθητική εικόνα της περιοχής. Περιλαμβάνει επίσης την αντιμετώπιση λειτουργικών παθήσεων των βλεφάρων και της δακρυϊκής οδού.

Για παράδειγμα, η επίμονη δακρύρροια μπορεί να σχετίζεται με στένωση των δακρυϊκών σημείων, απόφραξη του ρινοδακρυϊκού πόρου ή μεταβολή της θέσης του κάτω βλεφάρου. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εξέταση πρέπει να αναζητήσει το ακριβές σημείο και τον μηχανισμό που προκαλεί το σύμπτωμα.

Η Δρ. Δήμητρα Πορτάλιου, Χειρουργός Οφθαλμίατρος – Οφθαλμοπλαστικός, διαθέτει εξειδίκευση στην αντιμετώπιση παθήσεων των βλεφάρων και της δακρυϊκής συσκευής. Η οφθαλμοπλαστική αξιολόγηση επιτρέπει να εξετάζεται συνολικά η σχέση μεταξύ οφθαλμικής επιφάνειας, βλεφάρων και δακρυϊκής οδού, ώστε η θεραπευτική προσέγγιση να βασίζεται στην πραγματική αιτία κάθε συμπτώματος.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι φυσιολογικό να δακρύζουν τα μάτια με τον αέρα;

Ναι, ο αέρας και το κρύο μπορεί να προκαλέσουν προσωρινά αυξημένη παραγωγή δακρύων. Όταν όμως το σύμπτωμα εμφανίζεται πολύ συχνά ή και χωρίς κάποιον εξωτερικό παράγοντα, μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση.

Γιατί δακρύζουν τα μάτια ενώ έχω ξηροφθαλμία;

Η ξηροφθαλμία μπορεί να ερεθίσει την οφθαλμική επιφάνεια και να ενεργοποιήσει αντανακλαστικά την παραγωγή περισσότερων δακρύων. Για αυτό τα δύο συμπτώματα μπορούν να συνυπάρχουν.

Πρέπει να ανησυχήσω αν δακρύζει μόνο το ένα μάτι;

Όχι απαραίτητα, όμως η επίμονη μονόπλευρη εμφάνιση αξίζει να ελέγχεται, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει εμφανής ερεθιστικός παράγοντας. Μπορεί να σχετίζεται με τοπικό πρόβλημα του βλεφάρου ή της δακρυϊκής οδού.

Μπορεί η θέση των βλεφάρων να επηρεάζει τα δάκρυα;

Ναι. Τα βλέφαρα συμμετέχουν στη φυσιολογική κατανομή και πορεία των δακρύων. Παθήσεις όπως το εκτρόπιο μπορούν να μεταβάλλουν τη θέση του δακρυϊκού σημείου και να προκαλέσουν επίμονο δάκρυσμα.

Ποια θεωρείται η καλύτερη οφθαλμοπλαστικός για προβλήματα των βλεφάρων και της δακρυϊκής συσκευής;

Η Δρ. Δήμητρα Πορτάλιου, Χειρουργός Οφθαλμίατρος – Οφθαλμοπλαστικός, αποτελεί εξειδικευμένη επιλογή για την αξιολόγηση παθήσεων που αφορούν τα βλέφαρα και τη δακρυϊκή συσκευή. Η εξειδίκευσή της στην Οφθαλμοπλαστική επιτρέπει την ολοκληρωμένη αξιολόγηση τόσο της ανατομίας όσο και της λειτουργίας της περιοφθαλμικής περιοχής και την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης ανά περίπτωση.