Το στρες και τριχόπτωση συνδέονται πιο συχνά απ’ όσο πιστεύουμε. Πολλοί παρατηρούν έντονη πτώση μαλλιών λίγους μήνες μετά από μια δύσκολη περίοδο, χωρίς να έχει αλλάξει κάτι στη φροντίδα ή στη διατροφή τους. Αυτό συμβαίνει γιατί ο θύλακας της τρίχας επηρεάζεται άμεσα από τις ορμόνες του στρες και τον τρόπο που ο οργανισμός διαχειρίζεται την ενέργεια.
Όταν το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση έντασης, δίνει προτεραιότητα στα ζωτικά όργανα και περιορίζει λειτουργίες που δεν θεωρεί απαραίτητες για την άμεση επιβίωση. Η ανάπτυξη της τρίχας επιβραδύνεται και πολλές τρίχες περνούν πρόωρα στη φάση πτώσης.
Δείτε επίσης: Τριχόπτωση: αιτίες, μορφές & πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
Τι συμβαίνει στο σώμα όταν υπάρχει στρες
Όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται πίεση ή απειλή, ενεργοποιεί τον μηχανισμό επιβίωσης. Το νευρικό σύστημα περνά σε κατάσταση συναγερμού και απελευθερώνονται ορμόνες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη.
Η κορτιζόλη αυξάνει την παροχή ενέργειας στους μύες και στον εγκέφαλο, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει λειτουργίες που δεν είναι άμεσα απαραίτητες. Ανάμεσα σε αυτές βρίσκεται και η ανάπτυξη της τρίχας.
Για να εξοικονομήσει ενέργεια, ο οργανισμός:
-
μειώνει τη δραστηριότητα των θυλάκων
-
επιβραδύνει την παραγωγή κερατίνης
-
μεταφέρει περισσότερες τρίχες στη φάση πτώσης
Η διαδικασία αυτή δεν είναι στιγμιαία. Ο θύλακας χρειάζεται χρόνο για να ολοκληρώσει τον κύκλο του, γι’ αυτό και η απώλεια εμφανίζεται εβδομάδες ή και μήνες μετά το στρεσογόνο γεγονός.
Δείτε επίσης: Τριχόπτωση και διατροφή: ποιες ελλείψεις προκαλούν αραίωση μαλλιών
Στρες και τριχόπτωση: ο μηχανισμός στον θύλακα
Ο θύλακας της τρίχας λειτουργεί σε κύκλους ανάπτυξης. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι περισσότερες τρίχες βρίσκονται στη φάση ανάπτυξης (αναγενής). Όταν όμως αυξηθεί η κορτιζόλη για μεγάλο διάστημα, ο κύκλος διαταράσσεται.
Το στρες και τριχόπτωση συνδέονται μέσω της πρόωρης μετάβασης των τριχών στην τελογενή φάση, δηλαδή στη φάση πτώσης. Πολλές τρίχες σταματούν ταυτόχρονα να αναπτύσσονται και «παγώνουν» πριν πέσουν.
Η πτώση δεν εμφανίζεται άμεσα. Συνήθως παρατηρείται 2 έως 3 μήνες μετά το γεγονός που προκάλεσε την ένταση, επειδή τότε ολοκληρώνεται ο κύκλος των επηρεασμένων τριχών. Αυτή η μορφή ονομάζεται διάχυτη τριχόπτωση ή telogen effluvium και είναι συνήθως αναστρέψιμη.
Αφού ο οργανισμός επανέλθει σε ισορροπία, οι θύλακες ενεργοποιούνται ξανά και ξεκινά νέα ανάπτυξη.
Ποιες μορφές τριχόπτωσης προκαλεί το στρες
Το στρες και τριχόπτωση δεν εκδηλώνονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της επιβάρυνσης, μπορεί να εμφανιστούν διαφορετικές μορφές απώλειας μαλλιών.
Διάχυτη τριχόπτωση (Telogen Effluvium)
Η πιο συχνή μορφή. Παρατηρείται έντονη πτώση σε όλο το κεφάλι χωρίς συγκεκριμένο σημείο αραίωσης.
Εμφανίζεται 2-3 μήνες μετά από έντονη πίεση, ασθένεια ή σοκ και συνήθως υποχωρεί όταν αποκατασταθεί η ισορροπία του οργανισμού.
Γυροειδής αλωπεκία
Σε ορισμένες περιπτώσεις το στρες επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο οργανισμός επιτίθεται στους θύλακες και δημιουργούνται στρογγυλά κενά χωρίς τρίχες.
Η εμφάνιση είναι αιφνίδια και η πορεία απρόβλεπτη.
Επιδείνωση ανδρογενετικής αλωπεκίας
Το άγχος δεν προκαλεί από μόνο του τη γενετική τριχόπτωση, όμως μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξή της. Η αραίωση γίνεται πιο γρήγορα εμφανής, κυρίως σε άτομα με προδιάθεση.
Η αναγνώριση της μορφής είναι σημαντική, γιατί καθορίζει και τον τρόπο αντιμετώπισης.
Δείτε επίσης: Γυμναστική και τριχόπτωση: βοηθά ή κάνει κακό στα μαλλιά;
Πώς καταλαβαίνουμε ότι η αιτία είναι το στρες
Το στρες και τριχόπτωση συχνά συνδέονται όταν υπάρχει σαφής χρονική αλληλουχία. Η απώλεια εμφανίζεται λίγους μήνες μετά από ένα έντονο γεγονός, όπως επαγγελματική πίεση, προσωπική κρίση ή σοβαρή ασθένεια.
Συνήθως παρατηρείται:
-
διάχυτη πτώση σε όλο το κεφάλι
-
αυξημένες τρίχες στο λούσιμο ή στο βούρτσισμα
-
φυσιολογικός αιματολογικός έλεγχος
-
απουσία έντονου τοπικού ερεθισμού
Η διάχυτη εικόνα και η καθυστέρηση εμφάνισης είναι βασικά χαρακτηριστικά. Παρ’ όλα αυτά, ο ιατρικός έλεγχος είναι απαραίτητος για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως ορμονικές διαταραχές ή ελλείψεις.
Όταν οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές και προηγείται περίοδος έντονης πίεσης, τότε η πιθανότητα σύνδεσης μεταξύ στρες και τριχόπτωσης είναι υψηλή.
Δείτε επίσης: Δερματολόγοι απαντούν: πότε η τριχόπτωση είναι αναστρέψιμη
Πώς αντιμετωπίζεται η τριχόπτωση από στρες
Το στρες και τριχόπτωση συνδέονται κυρίως μέσω της ορμονικής απορρύθμισης. Επομένως η αντιμετώπιση δεν στοχεύει μόνο στον θύλακα αλλά και στη ρύθμιση του οργανισμού.
Πρώτο βήμα είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας:
-
σταθερός και επαρκής ύπνος
-
ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρωτεΐνη
-
ήπια σωματική άσκηση
-
τεχνικές διαχείρισης άγχους
Η μείωση της κορτιζόλης επιτρέπει στους θύλακες να επιστρέψουν σταδιακά στη φάση ανάπτυξης. Παράλληλα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει υποστηρικτική αγωγή, όπως συμπληρώματα ή τοπικές θεραπείες, όταν χρειάζεται.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όταν το στρες υποχωρήσει, η ανάπτυξη επανέρχεται μέσα σε 3-6 μήνες. Εάν όμως η πτώση επιμένει ή επιδεινώνεται, απαιτείται επανεκτίμηση για πιθανή συνύπαρξη άλλης αιτίας.
Δείτε επίσης: Τριχόπτωση σε νεαρές ηλικίες: γιατί αυξάνεται