Η τριχόπτωση είναι ένα από τα πιο συχνά ζητήματα που απασχολούν άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας. Καθημερινά χάνουμε φυσιολογικά έναν αριθμό τριχών, καθώς η τρίχα ακολουθεί έναν κύκλο ζωής που περιλαμβάνει ανάπτυξη, παύση και πτώση. Όταν όμως η απώλεια αυξάνεται, διαρκεί εβδομάδες ή συνοδεύεται από αραίωση, τότε παύει να είναι απλή ανανέωση του οργανισμού.
Πολλοί την αντιμετωπίζουν ως καθαρά αισθητικό θέμα. Στην πραγματικότητα όμως αποτελεί συχνά ένδειξη ότι κάτι αλλάζει στο σώμα. Ορμόνες, έλλειψη θρεπτικών στοιχείων, έντονο στρες ή παθολογικές καταστάσεις μπορούν να επηρεάσουν τον θύλακα της τρίχας πριν εμφανιστούν άλλα συμπτώματα.
Γι’ αυτό η σωστή κατανόηση της τριχόπτωσης δεν ξεκινά από τις θεραπείες αλλά από τη διάγνωση. Στο άρθρο αυτό θα δούμε τι θεωρείται φυσιολογικό, ποιες είναι οι βασικές αιτίες και πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος.
Δείτε επίσης: Τριχόπτωση και διατροφή: ποιες ελλείψεις προκαλούν αραίωση μαλλιών
Τι είναι φυσιολογική τριχόπτωση
Οι τρίχες δεν αναπτύσσονται συνεχώς. Κάθε τρίχα ακολουθεί έναν συγκεκριμένο βιολογικό κύκλο, ο οποίος επαναλαμβάνεται πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ζωής.
Ο κύκλος χωρίζεται σε τρεις φάσεις:
-
Αναγενής φάση – η τρίχα μεγαλώνει ενεργά για 2-6 χρόνια
-
Καταγενής φάση – σταματά η ανάπτυξη και ο θύλακας μικραίνει
-
Τελογενής φάση – η τρίχα πέφτει και ξεκινά νέα ανάπτυξη
Καθημερινά χάνουμε περίπου 50 έως 100 τρίχες χωρίς να υπάρχει πρόβλημα. Πρόκειται για φυσιολογική ανανέωση του τριχωτού.
Εποχική τριχόπτωση
Πολλοί παρατηρούν μεγαλύτερη πτώση κυρίως φθινόπωρο και άνοιξη. Αυτό συμβαίνει επειδή περισσότερες τρίχες μπαίνουν ταυτόχρονα στην τελογενή φάση. Η κατάσταση διαρκεί λίγες εβδομάδες και επανέρχεται μόνη της.
Πότε παύει να θεωρείται φυσιολογική
Η τριχόπτωση θεωρείται παθολογική όταν:
-
διαρκεί πάνω από 6-8 εβδομάδες
-
μειώνεται ο όγκος των μαλλιών
-
φαίνεται το δέρμα σε συγκεκριμένα σημεία
-
η τρίχα λεπταίνει εμφανώς
Σε αυτή την περίπτωση ο κύκλος της τρίχας έχει διαταραχθεί και χρειάζεται διερεύνηση της αιτίας.
Δείτε επίσης: Στρες και τριχόπτωση: γιατί πέφτουν τα μαλλιά από το άγχος
Οι βασικές μορφές τριχόπτωσης
Δεν υπάρχει μία μόνο μορφή τριχόπτωσης. Η εικόνα και ο μηχανισμός αλλάζουν ανάλογα με την αιτία, γι’ αυτό και η διάγνωση καθορίζει τη θεραπεία.
Ανδρογενετική αλωπεκία
Είναι η πιο συχνή μορφή. Έχει γενετική βάση και σχετίζεται με τη δράση της διυδροτεστοστερόνης (DHT) στον θύλακα της τρίχας.
Στους άνδρες εμφανίζεται με υποχώρηση της γραμμής και αραίωση στην κορυφή.
Στις γυναίκες παρατηρείται κυρίως λέπτυνση και μείωση πυκνότητας.
Η εξέλιξη είναι αργή και προοδευτική.
Διάχυτη τριχόπτωση (Telogen Effluvium)
Εμφανίζεται ξαφνικά με μεγάλη απώλεια μαλλιών σε όλο το κεφάλι. Συνήθως συμβαίνει 2-3 μήνες μετά από:
-
έντονο στρες
-
λοίμωξη ή υψηλό πυρετό
-
χειρουργείο
-
αυστηρή δίαιτα
-
τοκετό
Είναι αναστρέψιμη όταν αποκατασταθεί η αιτία.
Γυροειδής αλωπεκία
Αυτοάνοση κατάσταση όπου ο οργανισμός επιτίθεται στους θύλακες. Δημιουργούνται στρογγυλά κενά χωρίς τρίχες.
Η εμφάνιση είναι αιφνίδια και μπορεί να επανέλθει ή να υποτροπιάσει.
Ουλωτικές αλωπεκίες
Πιο σπάνιες αλλά σοβαρές μορφές. Ο θύλακας καταστρέφεται από φλεγμονή ή δερματοπάθεια και η απώλεια είναι μόνιμη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική.
Δείτε επίσης: Τριχόπτωση και καθημερινές συνήθειες: τι την επιδεινώνει και τι την βελτιώνει
Οι συχνότερες αιτίες τριχόπτωσης
Η τριχόπτωση δεν αποτελεί πάθηση από μόνη της αλλά σύμπτωμα. Ο θύλακας της τρίχας επηρεάζεται από πολλές λειτουργίες του οργανισμού και συχνά αντιδρά πριν εμφανιστούν άλλα σημάδια.
Ορμονικές διαταραχές
Οι ορμόνες ρυθμίζουν άμεσα τον κύκλο της τρίχας.
Συχνές καταστάσεις που προκαλούν τριχόπτωση:
-
δυσλειτουργία θυρεοειδούς
-
πολυκυστικές ωοθήκες
-
αυξημένα ανδρογόνα
-
εμμηνόπαυση
Η ορμονική τριχόπτωση συνήθως συνοδεύεται από λέπτυνση και λιπαρότητα.
Έλλειψη βιταμινών και σιδήρου
Ο θύλακας είναι από τους πιο ενεργούς ιστούς του σώματος και χρειάζεται επαρκή θρέψη.
Οι συχνότερες ελλείψεις:
-
χαμηλή φερριτίνη (σίδηρος)
-
βιταμίνη D
-
βιταμίνη B12
-
πρωτεΐνη
Ακόμη και μικρή πτώση των επιπέδων μπορεί να διακόψει την ανάπτυξη της τρίχας.
Στρες και οργανικό σοκ
Το σώμα, όταν πιεστεί, μεταφέρει ενέργεια στα ζωτικά όργανα και «κλείνει» προσωρινά τους θύλακες.
Μπορεί να εμφανιστεί μετά από:
-
έντονη ψυχολογική πίεση
-
νόσο ή πυρετό
-
απότομη απώλεια βάρους
-
COVID ή άλλες λοιμώξεις
Η πτώση εμφανίζεται συνήθως 2-3 μήνες αργότερα.
Φάρμακα και θεραπείες
Ορισμένες αγωγές επηρεάζουν τον κύκλο της τρίχας:
-
αντικαταθλιπτικά
-
αντιπηκτικά
-
ρετινοειδή
-
χημειοθεραπεία
-
ορμονικές θεραπείες
Στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάπτυξη επανέρχεται μετά τη διακοπή ή προσαρμογή της αγωγής.
Δείτε επίσης: Γυμναστική και τριχόπτωση: βοηθά ή κάνει κακό στα μαλλιά;