Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί την πιο συχνή εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων και χαρακτηρίζεται από προοδευτική φθορά του αρθρικού χόνδρου. Ο χόνδρος καλύπτει τις επιφάνειες των οστών και επιτρέπει την ομαλή και ανώδυνη κίνηση της άρθρωσης.
Με την πάροδο του χρόνου ο ιστός χάνει την ελαστικότητα και την ικανότητα απορρόφησης φορτίων. Η τριβή μεταξύ των οστών αυξάνεται και προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό της κινητικότητας.
Η πάθηση εμφανίζεται κυρίως σε αρθρώσεις που δέχονται μεγάλα φορτία, όπως το γόνατο και το ισχίο, αλλά μπορεί να επηρεάσει και μικρότερες αρθρώσεις του σώματος, επηρεάζοντας τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής.
Δείτε επίσης: Οι πιο συχνές ορθοπαιδικές παθήσεις: Συμπτώματα και πότε χρειάζεται ορθοπαιδικός
Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα
Η οστεοαρθρίτιδα είναι εκφυλιστική διαταραχή της άρθρωσης που χαρακτηρίζεται από σταδιακή απώλεια του αρθρικού χόνδρου και μεταβολές στο υποκείμενο οστό. Ο χόνδρος λειτουργεί ως λεία επιφάνεια ολίσθησης και επιτρέπει την ανώδυνη κίνηση των οστών.
Καθώς ο ιστός φθείρεται, η επιφάνεια της άρθρωσης γίνεται ανώμαλη και αυξάνεται η μηχανική τριβή. Το σώμα αντιδρά δημιουργώντας οστικές προσεκβολές και πάχυνση της άρθρωσης, γεγονός που περιορίζει την κινητικότητα.
Σε αντίθεση με τις φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, η οστεοαρθρίτιδα σχετίζεται κυρίως με μηχανική φθορά και όχι με συστηματική φλεγμονώδη διαδικασία.
Δείτε επίσης: Διατροφή και αρθρώσεις: τροφές που βοηθούν και τι να αποφεύγεις
Ποιες αρθρώσεις επηρεάζονται
Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται κυρίως σε αρθρώσεις που δέχονται αυξημένα μηχανικά φορτία ή εκτελούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
Γόνατο
Αποτελεί τη συχνότερη εντόπιση. Προκαλεί πόνο κατά τη βάδιση, την άνοδο ή κάθοδο σκάλας και την παρατεταμένη ορθοστασία.
Ισχίο
Ο πόνος εντοπίζεται βαθιά στη βουβωνική χώρα και συχνά αντανακλά στον μηρό. Η κίνηση περιορίζεται σταδιακά.
Άκρα χείρα
Εμφανίζεται σε μικρές αρθρώσεις των δακτύλων και στη βάση του αντίχειρα, επηρεάζοντας τη λεπτή κινητικότητα.
Σπονδυλική στήλη
Προκαλεί πόνο και δυσκαμψία, ιδιαίτερα μετά από ακινησία ή παρατεταμένη στάση.
Δείτε επίσης: Χρόνιος πόνος και ορθοπαιδικές παθήσεις: πώς επηρεάζεται η ψυχολογία του ασθενούς
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η οστεοαρθρίτιδα αναπτύσσεται όταν η φθορά του αρθρικού χόνδρου υπερβαίνει την ικανότητα αναγέννησης του ιστού. Η διαδικασία σχετίζεται με συνδυασμό μηχανικών και βιολογικών παραγόντων.
Η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα, καθώς ο χόνδρος χάνει σταδιακά την ελαστικότητα και την αντοχή του. Το αυξημένο σωματικό βάρος επιβαρύνει ιδιαίτερα τις αρθρώσεις φόρτισης και επιταχύνει την εκφύλιση.
Προηγούμενοι τραυματισμοί, όπως κατάγματα ή συνδεσμικές κακώσεις, μεταβάλλουν τη μηχανική της άρθρωσης και αυξάνουν την πιθανότητα φθοράς. Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση από επαγγελματικές ή αθλητικές δραστηριότητες επιβαρύνει επίσης τον χόνδρο.
Γενετικοί παράγοντες και μυϊκή αδυναμία επηρεάζουν τη σταθερότητα της άρθρωσης και συμβάλλουν στην εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Δείτε επίσης: Προστασία αρθρώσεων: καθημερινές συνήθειες που βοηθούν
Συμπτώματα
Το κύριο σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος στην άρθρωση κατά την κίνηση ή τη φόρτιση. Στα αρχικά στάδια εμφανίζεται μετά από δραστηριότητα και υποχωρεί με την ανάπαυση.
Χαρακτηριστική είναι η πρωινή δυσκαμψία ή η δυσκολία κίνησης μετά από περίοδο ακινησίας, η οποία βελτιώνεται σταδιακά με τη δραστηριότητα. Με την εξέλιξη της πάθησης ο πόνος γίνεται συχνότερος και μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και σε ήρεμη κατάσταση.
Παρατηρείται περιορισμός του εύρους κίνησης, αίσθημα τριβής μέσα στην άρθρωση και σε ορισμένες περιπτώσεις ήπιο οίδημα. Σε προχωρημένα στάδια επηρεάζεται η λειτουργικότητα και η καθημερινή κινητικότητα.