Η ρήξη μηνίσκου αποτελεί συχνή αιτία πόνου στο γόνατο και αφορά βλάβη ενός από τους δύο ινοχόνδρινους σχηματισμούς που παρεμβάλλονται μεταξύ μηριαίου οστού και κνήμης. Οι μηνίσκοι συμβάλλουν στη σταθερότητα της άρθρωσης και στην ομοιόμορφη κατανομή των φορτίων κατά τη βάδιση και την κίνηση.
Η βλάβη μπορεί να προκύψει είτε μετά από απότομη στροφή του γόνατος υπό φόρτιση είτε ως αποτέλεσμα εκφυλιστικών αλλοιώσεων με την ηλικία. Ανάλογα με τον τύπο και τη θέση της ρήξης, επηρεάζεται σε διαφορετικό βαθμό η κινητικότητα και η λειτουργικότητα της άρθρωσης.
Η πάθηση εμφανίζεται τόσο σε νεότερα άτομα κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων όσο και σε μεγαλύτερες ηλικίες, όπου ο ιστός γίνεται λιγότερο ανθεκτικός σε καθημερινές καταπονήσεις.
Δείτε επίσης: Οι πιο συχνές ορθοπαιδικές παθήσεις: Συμπτώματα και πότε χρειάζεται ορθοπαιδικός
Τι είναι ο μηνίσκος
Οι μηνίσκοι είναι δύο ημισεληνοειδείς ινοχόνδρινες δομές που βρίσκονται στο εσωτερικό του γόνατος, μεταξύ μηριαίου οστού και κνήμης. Υπάρχει ένας έσω και ένας έξω μηνίσκος και λειτουργούν ως ενδιάμεσο στρώμα που κατανέμει ομοιόμορφα τα φορτία της άρθρωσης.
Ο ρόλος τους είναι να απορροφούν τους κραδασμούς, να βελτιώνουν τη σταθερότητα του γόνατος και να προστατεύουν τον αρθρικό χόνδρο από φθορά. Χωρίς τη λειτουργία τους, τα φορτία μεταφέρονται άμεσα στο οστό, γεγονός που επιταχύνει την εκφύλιση της άρθρωσης.
Η περιορισμένη αιμάτωση του μηνίσκου επηρεάζει και την ικανότητα επούλωσης μετά από τραυματισμό, ιδιαίτερα στις εσωτερικές περιοχές του ιστού.
Δείτε επίσης: Διατροφή και αρθρώσεις: τροφές που βοηθούν και τι να αποφεύγεις
Πώς προκαλείται η ρήξη
Η ρήξη μηνίσκου μπορεί να προκύψει είτε από οξύ τραυματισμό είτε από σταδιακή εκφύλιση του ιστού. Ο μηχανισμός βλάβης καθορίζει συχνά και τον τύπο των συμπτωμάτων.
Τραυματική ρήξη
Εμφανίζεται συνήθως σε νεότερα άτομα και αθλητές. Προκαλείται από απότομη στροφή του γόνατος ενώ το πέλμα παραμένει σταθερό στο έδαφος, ιδιαίτερα κατά την αλλαγή κατεύθυνσης ή την προσγείωση από άλμα.
Εκφυλιστική ρήξη
Παρατηρείται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες και σχετίζεται με σταδιακή φθορά του ινοχόνδρου. Σε αυτή την περίπτωση η ρήξη μπορεί να προκληθεί ακόμη και από απλές καθημερινές κινήσεις, όπως βαθύ κάθισμα ή γονάτισμα.
Δείτε επίσης: Χρόνιος πόνος και ορθοπαιδικές παθήσεις: πώς επηρεάζεται η ψυχολογία του ασθενούς
Συμπτώματα
Το συχνότερο σύμπτωμα της ρήξης μηνίσκου είναι ο πόνος στο γόνατο, ο οποίος εντοπίζεται συνήθως στην έσω ή έξω πλευρά της άρθρωσης. Ο πόνος εμφανίζεται κατά τη φόρτιση, το λύγισμα ή τη στροφή του γόνατος.
Συχνά παρατηρείται οίδημα που εμφανίζεται λίγες ώρες μετά τον τραυματισμό ή επανέρχεται μετά από δραστηριότητα. Μπορεί επίσης να παρουσιαστεί αίσθημα αστάθειας ή δυσκολία στη βάδιση.
Χαρακτηριστικό εύρημα αποτελεί το «μπλοκάρισμα» της άρθρωσης, όπου το γόνατο δεν εκτείνεται πλήρως ή παραμένει σε ημικάμψη. Σε ορισμένες περιπτώσεις ακούγεται ή γίνεται αισθητό ένα «κλικ» κατά την κίνηση.
Η επιμονή των συμπτωμάτων οδηγεί σε περιορισμό της κινητικότητας και αποφυγή φόρτισης του άκρου.
Δείτε επίσης: Προστασία αρθρώσεων: καθημερινές συνήθειες που βοηθούν
Τύποι ρήξεων
Ο τύπος της ρήξης του μηνίσκου εξαρτάται από τη μορφή και την κατεύθυνση της βλάβης μέσα στον ιστό. Η ταξινόμηση βοηθά στον καθορισμό της κατάλληλης αντιμετώπισης.
Κάθετη ρήξη
Η βλάβη ακολουθεί τη φορά των ινών του μηνίσκου. Συχνά εμφανίζεται μετά από τραυματισμό και μπορεί να προκαλέσει μηχανικά συμπτώματα.
Οριζόντια ρήξη
Σχετίζεται συνήθως με εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Προκαλεί πόνο κατά τη φόρτιση και συνοδεύεται συχνά από υγρό στην άρθρωση.
Ρήξη τύπου λαβής κάδου
Τμήμα του μηνίσκου μετακινείται προς το εσωτερικό της άρθρωσης και προκαλεί μπλοκάρισμα του γόνατος. Πρόκειται για μορφή που συχνά απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση.
Σύνθετη ρήξη
Περιλαμβάνει συνδυασμό διαφορετικών κατευθύνσεων βλάβης και παρατηρείται κυρίως σε εκφυλιστικούς μηνίσκους.
Διάγνωση
Η διάγνωση της ρήξης μηνίσκου βασίζεται στο ιστορικό τραυματισμού και στην κλινική εξέταση του γόνατος. Ο πόνος σε συγκεκριμένα σημεία της άρθρωσης και η αναπαραγωγή των συμπτωμάτων με ειδικές δοκιμασίες αποτελούν χαρακτηριστικά ευρήματα.
Κατά την εξέταση αξιολογείται το εύρος κίνησης, η παρουσία υγρού και τυχόν μηχανικά συμπτώματα, όπως μπλοκάρισμα ή «κλικ» κατά την κάμψη και έκταση.
Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί την κύρια απεικονιστική μέθοδο επιβεβαίωσης της διάγνωσης και καθορίζει τον τύπο και την έκταση της ρήξης. Η απεικόνιση χρησιμοποιείται κυρίως όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή υπάρχει σχεδιασμός επεμβατικής αντιμετώπισης.
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση της ρήξης μηνίσκου εξαρτάται από τον τύπο της ρήξης, την ηλικία και τα συμπτώματα του ασθενούς. Στόχος είναι η ανακούφιση από τον πόνο και η διατήρηση της λειτουργικότητας του γόνατος.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Σε μικρές ή εκφυλιστικές ρήξεις εφαρμόζεται αποφόρτιση της άρθρωσης και σταδιακή επάνοδος στη δραστηριότητα. Η φαρμακευτική αγωγή χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του πόνου και του οιδήματος.
Φυσικοθεραπεία
Η ενδυνάμωση των μυών του μηρού και η βελτίωση της σταθερότητας της άρθρωσης μειώνουν τα φορτία στον μηνίσκο και συμβάλλουν στη λειτουργική αποκατάσταση.
Αρθροσκόπηση
Σε περιπτώσεις μηχανικών συμπτωμάτων ή εκτεταμένης βλάβης πραγματοποιείται αρθροσκοπική επέμβαση για αποκατάσταση ή αφαίρεση του τμήματος του μηνίσκου που προκαλεί εμπόδιο στην κίνηση.
Πότε χρειάζεται χειρουργείο
Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται όταν η ρήξη προκαλεί μηχανικά συμπτώματα ή όταν τα ενοχλήματα δεν βελτιώνονται με συντηρητική αγωγή. Στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση της κίνησης και η προστασία του αρθρικού χόνδρου.
Χειρουργική επέμβαση προτείνεται όταν:
-
το γόνατο μπλοκάρει ή δεν εκτείνεται πλήρως
-
υπάρχει επίμονος πόνος παρά τη θεραπεία
-
επανεμφανίζεται υγρό στην άρθρωση
-
περιορίζεται σημαντικά η βάδιση ή η δραστηριότητα
-
πρόκειται για ρήξη τύπου λαβής κάδου
Η έγκαιρη αντιμετώπιση μειώνει τον κίνδυνο πρόωρης εκφυλιστικής αλλοίωσης της άρθρωσης.
Χρόνος αποκατάστασης
Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται από τον τύπο της ρήξης και τη θεραπευτική αντιμετώπιση. Σε συντηρητική αγωγή η βελτίωση των συμπτωμάτων επιτυγχάνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες, με σταδιακή επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες.
Μετά από αρθροσκοπική μερική αφαίρεση μηνίσκου η βάδιση αποκαθίσταται γρήγορα, ενώ η πλήρης επάνοδος σε έντονη δραστηριότητα απαιτεί μερικές εβδομάδες αποκατάστασης. Σε περιπτώσεις συρραφής του μηνίσκου ο χρόνος αποθεραπείας είναι μεγαλύτερος, καθώς απαιτείται προστασία του ιστού μέχρι την επούλωση.
Η σωστή αποκατάσταση μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής και επιβραδύνει την εκφυλιστική φθορά της άρθρωσης.
Συμπέρασμα
Η ρήξη μηνίσκου αποτελεί συχνή αιτία πόνου και δυσλειτουργίας του γόνατος και μπορεί να προκληθεί είτε από τραυματισμό είτε από εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία συμβάλλουν στη διατήρηση της κινητικότητας και στην προστασία του αρθρικού χόνδρου.
Η ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή συνοδεύονται από μηχανικά προβλήματα της άρθρωσης, ώστε να αποφευχθούν μακροχρόνιες επιπλοκές.